Return to site

Kentin Hikayeleri

Tuğçe Şahin

Görünmez Kentler kitabında mekandan ve zamandan bağımsız kentlerin hikayelerini okurken, Calvino aslında zihnimizde o kenti yaşamanın olanağını verir bize. Marco Polo’nun dilinden anlatılan hikayelerle fiziksel mekana dair detaylar zihnimizde oluşmaya, yaşantının sesleri kulağa gelmeye başlar. Hikayedeki detaylarla kurulan bağlar, mekan ve zamanda sıçramalar yaratarak kentin o anına, o noktasına seyahat ettirir bizi. 

 

Kitaptaki her kent farklıdır. Her biri kendi eşsiz dinamikleri içinde varolur ve biz okuduklarımızla o kente tanıklık etmeye başlarız. Bir kenti kent yapanın yaşantısı/yaşanmışlıkları olduğunu Marco Polo şu hikayede anlatır bize:

“Yüksek burçlarıyla Zaira’yı boşuna anlatmaya çalışacağım sana gönlü yüce Kubilay. Merdivenli yolların kaç basamaktan oluştuğundan, kemer kavislerinin açı derinliğinden, çatıların hangi kurşun levhalarla kaplandığından söz edebilirim sana; ama şimdiden biliyorum, hiçbir şey söylememiş olacağım sonunda. Zira bir kenti kent yapan şeyler bunlar değil, kapladığı alanın ölçüleri ile geçmişinde olup bitenler arasındaki ilişkidir: bir sokak lambasının yerden yüksekliği ve orada idam edilen zorbanın sallanan ayakları ile yer arasındaki uzaklıktır; o lambanın karşı parmaklığa gerilen ip ve kraliçenin düğün alayının geçeceği güzergâhı donatan süslemelerdir; parmaklığın yüksekliği ve şafakta onun üzerinden atlayıp kaçan gizli sevgilinin sıçrayışıdır; bir saçağın eğimi ve aynı pencereye süzülen bir kedinin o saçak üzerinden kayarcasına yürüyüşüdür; burnun arkasından birden çıkıveren harp gemisinin toplarıyla çizdiği siluet ve saçağı yok eden bombadır; balık ağlarındaki yırtıklar ve ağlarını yamamak üzere iskeleye oturmuş, kraliçenin gayrimeşru oğlu olduğu ve kundağıyla, oraya, iskeleye bırakıldığı rivayet edilen zorbanın harp gemisinin hikâyesini yüzüncü kez birbirlerine anlatan o üç yaşlı adamdır.”

Italo Calvino, Görünmez Kentler, çev. Işıl Saatçioğlu (İstanbul: YKY)

Her kişi için kentin anlamının farklı olması, değişken anlamlarının olması çok olası. Şimdi sorsak Ankara’yı, her kişi başka bir hikayeyle çıkıp gelir. Hikayelerin çeşitliliği ve değişkenliği gibi kentin kendisi de hiç durmadan değişen bir ekosistem gibi. Hız, kişiler, yaşantılar, kurulan ilişkiler değişiyor, ama bu değişimin anlamı geçmişten gelen her fiziksel mekanın da değişmek zorunda olması mı? Ya da kentin değişmesi yeni yaşantı olasılıkları getiriyor mu bize? Yoksa sadece bina çeperleri mi değişiyor, tabelalar çoğalıyor, mekanlar kapanıyor, her şey hikayelerde ve anılarda mı kalıyor? Peki kentin bu zamanına ve bu haline dair yeni hikayeler birikiyor mu? 

Ankara’nın hikayelerini anlatmak için Hacettepe Üniversitesi Kent Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile JeoIT firması ortaklaşa harekete geçip ‘Kentin Hikayeleri’ isminde bir proje geliştirmişler. Çalışmaya ve geliştirmeye devam ettikleri projenin gelinen noktası artık kullanıcıyla da paylaşılıyor. 

Bu proje bizi Ankara’nın Kızılay ve Sıhhiye arasında kalan bölgesinin geçmiş yıllarına götürecek bir uygulama tasarımı. Dinlediğiniz, okuduğunuz hikaye ile Ankara’nın o dönemine tanıklık etmenizi amaçlıyor. Bugün belki izlerini hissetmekte zorlandığımız yaşantıya ve tabelalardan görmenin güçleştiği binalara dair hikayeler okuyorsunuz. Telefona yüklenen bu uygulama yardımıyla şu an sadece iki rota üzerindeki bazı yapıların ve çevrelerininin hikayelerine ulaşabileceğiniz gibi eski fotoğraflarını da görebiliyorsunuz. Anlatılan hikayelerin hem metinleri hem de bu metinlerin anlatıldığı ses kayıtları bulunuyor. Ayrıca bu girdilerin oluşmasında faydalanılmış kaynaklar da uygulama içerisinde yer alıyor. 

Uygulamaya telefonunuzun işletim sistemine göre ilgili program yükleme kanalından ‘Kentin Hikayeleri’ yazarak ulaşabiliyorsunuz. Uygulamayı indirip açtıktan sonra karşınıza çıkan bilgilendirme sayfası ve devamında hazırlanmış olan iki rotayı görüyorsunuz ve dilediğiniz rotanın seçimini yaparak hikayeler arasında gezinebiliyorsunuz. Projeye eklenmesi planlanan başka alt başlıklar da var, daha detaylı bilgi için internet sitesine göz atabilirsiniz: www.kentinhikayeleri.com

All Posts
×

Almost done…

We just sent you an email. Please click the link in the email to confirm your subscription!

OKSubscriptions powered by Strikingly